Written by อรรถกถา Category: เล่าขานอดีต
Published Date Hits: 1411

อ่าน พระประวัติ  เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ตอนที่ 3

 

พระกรณียกิจทางด้านการพลเรือน

14001020

สมเด็จฯ  เจ้าฟ้าภาณุรังษีฯ ได้ทรงงานอย่างหนักในการพัฒนาบ้านเมืองและบำบัดทุกข์ราษฎรถวายพระเจ้าอยู่หัวถึง 3 รัชกาล ตั้งแต่ สมัยรัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 7 ทรงประกอบพระราชกรณียกิจ  ที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติมากมาย โดยทรงรับหน้าที่  ในกิจการบ้านเมืองหลายประการมีทั้งทางด้านการพลเรือน และทางด้านการทหาร

 

ขณะทรงพระเยาว์ทรงเรียนภาษาอังกฤษในสำนักมิสเตอร์ ฟรานซิส ยอร์ช แพตเตอร์สัน  แห่งโรงเรียน ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ( พ.ศ. 2416 )พระองค์ได้ทรงประทับอยู่ ณ ตำหนักหอนิเพทพิทยาคม  ริมประตูศรีสุนทร ในพระบรมมหาราชวัง  ร่วมกับเจ้านายที่เป็นพระเจ้าน้องยาเธอพระองค์อื่นๆ

 

14001021

 

 

 

ต่อมาแม้การสอนภาษาอังกฤษที่นั่นจะยกเลิกไป  แต่เจ้านายก็ยังเสด็จไปชุมนุมกันที่ตำหนักหอนิเพทพิทยาคมอยู่เสมอ

 

 

 

 

 

สมัยนั้นสมเด็จเจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ได้ทรงชักชวนพระเจ้าน้องยาเธอบางพระองค์  ช่วยกันจดข่าวในพระราชสำนักแต่ละวันมาพิมพ์เผยแพร่เป็นหนังสือพิมพ์ข่าวรายวัน

เจ้านายที่ทรงร่วมจดข่าวในครั้งเริ่มแรกมี 6 พระองค์  คือ

พระเจ้าน้องยาเธอ  พระองค์เจ้ากฤษฎาภินิหาร

พระองค์เจ้าเกษมสันต์โสภาคย์

พระองค์เจ้าทองแถมถวัลยวงศ์

พระองค์เจ้าเทวัญอุไทยวงศ์

พระองค์เจ้ามนุษยนาคมานพ

ระองค์เจ้าสวัสดิประวัติ

 

14001022

 

 

 

 


หนังสือข่าวเล่มแรกพิมพ์ออกเผยแพร่เมื่อวันอาทิตย์  ที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2418 ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า "COURT" ซึ่งแปลว่า พระราชสำนัก

 

 

 

 

 

 

14001023

 

 

 

ต่อมาใน  พ.ศ. 2419 จึงใช้ชื่อภาษาไทยว่า ข่าวราชการ

ในเวลาต่อมาจึงเรียกว่า หนังสือคอตข่าวราชการ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

สมเด็จเจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์  ทรงดำริให้มีคนเดินส่งหนังสือแก่ผู้รับหนังสือทุกๆ คน ทุกๆ เช้า  โดยคิดเงินค่าสมาชิก และเมื่อคนส่งหนังสือไปส่งหนังสือที่บ้านสมาชิกผู้ใดแล้ว  ผู้นั้นจะฝากจดหมายส่งถึงสมาชิกผู้หนึ่งผู้ใดก็ได้ โดยจะต้องซื้อแสตมป์ปิดจดหมายของตนที่จะฝากไปส่งและลงชื่อของตนเองทับแสตมป์แทนตราเพื่อให้เป็นแสตมป์ที่จะนำไปใช้อีกไม่ได้

14001024

 

แสตมป์นั้นทำเป็นพระรูปเหมือนอย่างที่พิมพ์ไว้ข้างหน้าหนังสือ COURT ขายดวงละอัฐและให้ซื้อได้จากโรงพิมพ์หนังสือข่าวราชการ

 

 

 

 

 

 

 

ราคาค่าจ้างส่งจดหมายมีอัตราต่างกัน

ถ้าอยู่ในคูพระนครชั้นใน  ติดแสตมป์หนึ่งอัฐ

ถ้านอกคูพระนครออกไป  ผู้ส่งต้องติดแสตมป์ 2 อัฐ

แสตมป์นี้  พิมพ์มาจากต่างประเทศ มีขนาด18 x 21ม.ม.ภายในมีลวดลายและมีภาพหลายแบบ  เช่น ภาพพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, ภาพพระบรมฉายาลักษณ์พระบรมราชินีนาถ และภาพพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสูง

..แต่แสตมป์นี้  ยังไม่มีข้อความและไม่มีตัวเลขราคาปรากฏอยู่บนแสตมป์แบบแสตมป์ทั่วไป

การจัดส่งหนังสือ COURT และ หนังสือข่าวราชการของคนส่งหนังสือที่ทำหน้าที่รับส่งจดหมายระหว่างสมาชิกด้วย  นับเป็นจุดเริ่มของการมี  บุรุษไปรษณีย์

และการใช้แสตมป์ติดบนจดหมายที่สมาชิกของหนังสือ COURT และหนังสือข่าวราชการส่งถึงกัน  จึงเป็นจุดเริ่มของการไปรษณีย์ขึ้นในประเทศไทย

หนังสือ “ข่าวราชการ” ซึ่งถือกำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2418 แต่ต้องล้มเลิกไป  เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2419 คืออยู่ได้ประมาณ 1 ปี....การหยุดทำหนังสือ “ข่าวราชการ” นี้  ทำให้บริการไปรษณีย์แบบชนิดไม่เป็นทางการ พลอยหยุดชะงักไปด้วย

เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชประสงค์ให้มีการไปรษณีย์และโทรเลขขึ้นในประเทศไทย  ทรงเห็นว่าสมเด็จเจ้าฟ้าฯ  กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช มีพระทัยใส่ในเรื่องการไปรษณีย์ จึงมีพระราชดำรัสสั่งให้สมเด็จเจ้าฟ้าฯ  กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ตั้งกรมไปรษณีย์ และกรมโทรเลข ขึ้นเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2426

ทรงได้รับตำแหน่งอธิบดีกรมไปรษณีย์ และกรมโทรเลข  เป็นพระองค์แรกของประเทศไทย

ต่อมาในปี  พ.ศ. 2441 ทั้ง 2 กรมนี้ได้รวมเป็นกรมเดียวกัน มีชื่อใหม่ว่า กรมไปรษณีย์โทรเลข

 

14001025

 

 

ทรงเป็นผู้ที่มีพระสติปัญญาเฉลียวฉลาด  มีพระอัจฉริยภาพหลากหลาย มีความทรงจำดีเยี่ยม ทรงเชี่ยวชาญภาษาต่างประเทศ ทรงเป็นนักการทูต  ได้รับการแต่งตั้งเป็นราชทูตพิเศษ เสด็จประเทศญี่ปุ่น พ.ศ. 2430 และยุโรป

ทรงเป็นนักอ่าน  ทรงเป็นนักเขียน ทรงสนใจความเคลื่อนไหวในต่างประเทศตั้งแต่ทรงพระเยาว์

พระองค์ทรงมีประสบการณ์หลายด้าน  และสนใจพุทธศาสนาอย่างยิ่ง แม้พระองค์ทรงมีความรู้อันทันสมัย  แต่พระองค์ยังทรงเป็นผู้หนึ่งที่แม่นยำในระเบียบแบบแผนพระราชประเพณีอย่างลึกซึ้งในคราวเดียวกัน  โดยได้พยายามรวบรวมพระราชประเพณีที่สูญหายไปตั้งแต่อยุธยาเสียกรุง

 

 

 

 

 

ด้วยความมีพระราชอัจฉริยภาพหลากหลายด้าน  และใกล้ชิดที่สุดพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  มักพระราชทานความคาดหวังในการทรงงานพัฒนาบ้านเมืองไปยัง สมเด็จฯ  เจ้าฟ้าภาณุรังษีฯ อยู่เสมอ

จึงกล่าวได้ว่าเปรียบประหนึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระราชดำริ สมเด็จฯ เจ้าฟ้าภาณุรังษีฯ  ก็ทรงเป็นยอดนักปฏิบัติและนักบริหาร

 

 

14001026

 

 

 

ในสมัยรัชกาลที่ 6 ทรงดำรงตำแหน่งองคมนตรี (พ.ศ.2430)

ในสมัยรัชกาลที่ 7 ทรงดำรงตำแหน่งประธานอภิรัฐมนตรี ( พ.ศ.2468 )ในคณะอภิรัฐมนตรีสภา  ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งขึ้น

ปลายพระชนม์ชีพ สมเด็จฯ เจ้าฟ้าภาณุรังษีฯ  ทรงได้รับการถวายพระเกียรติยศสูงสุด จากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (ในหลวงรัชกาลที่ ๗) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เฉลิมพระนามเป็น สมเด็จพระราชปิตุลา  บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช  ทรงศักดินา 100,000 ไร่ เสมอวังหน้า

 

 

 

 

อ่าน พระประวัติ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ตอนที่ 5

 

 

 

ค้นหา



Who's on line

We have 6 guests and no members online

You are here:   Homeสาระเล่าขานอดีตพระประวัติ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ตอนที่ 4
| + -